Savunma sanayinde üretilen birçok kritik parça için shot peening (bilyeli dövme) gerekli, hatta çoğu uygulamada zorunlu bir üretim prosesidir. Bunun nedeni, bu parçaların yüksek dinamik yükler, darbe, titreşim ve tekrarlı yorulma gerilmeleri altında çalışmasıdır. Shot peening, yüzeyde oluşturduğu basma kalıntı gerilmeleri (compressive residual stress) sayesinde çatlak oluşumunu geciktirir ve parçanın güvenilirliğini artırır.Savunma sanayinde shot peening, yüksek güvenilirlik gerektiren kritik parçalar için stratejik bir yüzey iyileştirme prosesidir. Doğru Almen şiddeti, uygun bilye seçimi ve en az %100 yüzey kaplama (coverage) ile uygulandığında, parçaların yorulma ömrünü önemli ölçüde artırır ve görev sırasında oluşabilecek erken hasar riskini azaltır. Bu nedenle savunma sektöründe hem performans hem de emniyet açısından önemli bir üretim adımı olarak kabul edilir.
Shot peening uygulanan savunma sanayi parçalarıShot peening uygulanan savunma sanayi parçaları
Kara sistemleri
- Tank süspansiyon sistemleri
- Torsiyon barları
- Palet bağlantı elemanları
- Dişliler
- Şanzıman bileşenleri
- Aks ve şaftlar
- Diferansiyel parçaları
- Silah mekanizması parçaları
- Yaylar ve kilitleme mekanizmaları
Hava sistemleri
- İniş takımı parçaları
- Motor bileşenleri
- Türbin diskleri
- Kompresör kanatları
- Dişliler
- Aktüatör parçaları
- Titanyum ve yüksek dayanımlı çelik parçalar
Deniz sistemleri
- Pervane milleri
- Dişli kutuları
- Şaftlar
- Pompa bileşenleri
- Türbin parçaları
- Deniz ortamına maruz kalan kritik parçalar
Füze ve roket sistemleri
- Roket motor parçaları
- Nozul bileşenleri
- Kontrol mekanizmaları
- Tahrik sistemi parçaları
- Bağlantı elemanları
- Yaylar
Silah sistemleri
- Kilitleme mekanizmaları
- Cıvata ve sürgü sistemleri
- Namlu bağlantı parçaları
- Geri tepme mekanizması elemanları
- Tetik mekanizması parçaları
Shot peening aşağıdaki avantajları sağlar:
- Yorulma ömrünü önemli ölçüde artırır.
- Çatlak oluşumunu geciktirir.
- Çatlak ilerlemesini yavaşlatır.
- Darbe dayanımını artırır.
- Gerilmeli korozyon çatlaklarına karşı direnci yükseltir.
- Kritik görev parçalarının güvenilirliğini artırır.
- Bakım aralıklarını uzatır.
- Parça ömrünü artırarak yaşam döngüsü maliyetlerini düşürür.
Savunma sanayinde shot peening şu malzemelerde yaygın olarak uygulanır:
- Yüksek dayanımlı çelikler
- Paslanmaz çelikler
- Titanyum alaşımları
- Nikel esaslı süperalaşımlar
- Alüminyum alaşımları
- Maraging çelikleri
