Birçok otomotiv parçası için shot peening (bilyeli dövme) gereklidir, ancak bu ihtiyaç parçanın maruz kaldığı yüke ve güvenlik seviyesine bağlıdır. Yüksek çevrimli yorulma yüklerine maruz kalan kritik parçalarda shot peening, çoğu zaman ürün ömrünü artıran standart bir üretim prosesidir. Otomotiv sektöründe shot peening, lüks bir işlem değil, kritik güvenlik ve güç aktarma parçaları için performansı ve servis ömrünü artıran önemli bir yüzey iyileştirme prosesidir. Özellikle dişliler, yaylar, şaftlar ve yorulmaya çalışan tüm parçalarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
Shot Peening uygulanan başlıca otomotiv parçaları
- Süspansiyon yayları (coil spring, leaf spring), Torsiyon çubukları (torsion bar), Krank milleri, Kam milleri, Dişliler (gear), Şanzıman dişlileri, Diferansiyel dişlileri, Aks milleri, CV joint parçaları, Bağlantı kolları (connecting rod), Rot ve direksiyon parçaları, Debriyaj yayları, Supap yayları (valve spring)
Neden uygulanır?
Shot peening işlemi parça yüzeyinde basma kalıntı gerilmeleri (compressive residual stress) oluşturur. Bunun sonucunda:
- Yorulma ömrü %30–1000 arasında artabilir (parçaya göre değişir.)
- Çatlak oluşumu gecikir.
- Çatlak ilerlemesi yavaşlar.
- Darbe dayanımı artar.
- Gerilmeli korozyon çatlaklarına karşı direnç artar.
- Daha hafif tasarımların kullanılmasına olanak sağlar.
