Shot Peening (Bilyeli Dövme) ve Almen Gage Test Cihazı
Shot Peening (Bilyeli Dövme), metal parçaların yorulma dayanımını artırmak amacıyla uygulanan, uluslararası standartlara göre kontrol edilen gelişmiş bir mekanik yüzey iyileştirme prosesidir. İşlem sırasında, malzeme türüne ve uygulama gereksinimlerine uygun olarak seçilen çelik, paslanmaz çelik, seramik veya cam bilyeler yüksek hızda parça yüzeyine çarptırılır. Oluşan kontrollü plastik deformasyon sayesinde malzeme yüzeyinde kalıcı basma kalıntı gerilmeleri (Compressive Residual Stress) meydana gelir. Bu işlem herhangi bir ısıl işleme ihtiyaç duymadan gerçekleştirilir ve malzemenin kimyasal yapısını değiştirmeden mekanik özelliklerini iyileştirir.
Shot Peening işleminin temel amacı, özellikle yüksek dinamik yükler altında çalışan kritik parçalarda çatlak oluşumunu geciktirmek, çatlak ilerlemesini engellemek ve yorulma ömrünü önemli ölçüde artırmaktır. Yüzeyde oluşturulan basma gerilmesi tabakası sayesinde parçaların yorulma dayanımı, gerilim korozyonu direnci ve servis ömrü önemli ölçüde artırılır. Bu nedenle proses; havacılık, savunma sanayi, otomotiv, enerji, demiryolu ve medikal sektörlerinde yüksek güvenilirlik gerektiren komponentlerin üretiminde vazgeçilmez bir kalite uygulaması olarak kabul edilmektedir.
Shot Peening prosesinin doğrulanması ve kalite kontrolünün en önemli aşamalarından biri Almen Şiddeti (Almen Intensity) ölçümüdür.Almen intensity ölçümünde standart Almen Strip test şeritleri kullanılır ve shot peening sonrasında strip üzerinde oluşan ark yüksekliği Almen Gage ile ölçülür. Almen şiddeti, uluslararası standartlara uygun olarak (Almen Test Cihazı) kullanılarak hassas şekilde ölçülür. Bu cihazlar mikron seviyesinde ölçüm hassasiyetine sahip olup, güvenilir sonuçların sürdürülebilmesi için düzenli olarak kalibre edilmeleri gerekmektedir.
KM Shot Peening olarak, farklı üreticilere ait yüksek hassasiyetli Almen Gage çözümlerini müşterilerimize sunmanın yanı sıra, Peencenter markalı Almen Gage test cihazlarının Türkiye ve Orta Doğu Yetkili Temsilcisi olarak satış, teknik destek ve eğitim hizmetleri vermekteyiz.
Satışını gerçekleştirdiğimiz tüm Peencenter Almen Gage cihazları, firmamız tarafından hazırlanan kapsamlı Türkçe kullanım kılavuzu ile birlikte teslim edilmektedir. Ürünlerimiz sürekli stoklarımızda bulunmakta olup, talep edilmesi halinde uzman mühendis kadromuz tarafından cihaz kurulumu, kullanım eğitimi, Almen şiddeti ölçümü, saturasyon eğrisi oluşturulması, proses doğrulama ve periyodik kalibrasyon konularında profesyonel eğitim ve teknik danışmanlık hizmeti de sağlanmaktadır.
KM Shot Peening olarak hedefimiz, yalnızca ürün tedarik etmek değil; müşterilerimize uluslararası standartlara uygun, güvenilir ve sürdürülebilir Shot Peening prosesleri oluşturmalarında çözüm ortağı olmaktır.
Almen Gage Nedir ve Nasıl Kullanılır?
Almen Gage, shot peening prosesinde kullanılan Almen test şeritlerinde oluşan ark yüksekliğini (arc height) hassas olarak ölçmek için kullanılan özel bir ölçüm cihazıdır. Shot peening işlemi sırasında kontrollü bilye bombardımanına maruz bırakılan Almen Strip, yüzeyde oluşan basma kalıntı gerilmelerinin etkisiyle belirli bir miktarda eğilir. İşlem tamamlandıktan sonra test şeridi Almen Holder üzerinden çıkarılır ve oluşan eğrilik Almen Gage ile ölçülür.
Elde edilen ark yüksekliği değerleri farklı shot peening süreleri için kaydedilerek saturation curve (doygunluk eğrisi) oluşturulur. Bu eğri üzerinden prosesin Almen intensity değeri belirlenir. Bu nedenle Almen Gage, shot peening prosesinin doğrulanması, kontrol edilmesi ve tekrarlanabilirliğinin sağlanması açısından temel ölçüm ekipmanlarından biridir.
Almen Gage ile Almen Intensity Ölçümü
Almen intensity ölçümünün güvenilir olması için test cihazının doğru kullanılması ve düzenli olarak kontrol edilmesi gerekir. Ölçüm öncesinde cihaz sıfırlanmalı, temas yüzeyleri temiz olmalı ve Almen Strip ölçüm yüzeyine doğru şekilde yerleştirilmelidir.
Shot peening prosesinde yalnızca tek bir Almen Strip değerinin ölçülmesi yeterli değildir. Farklı maruz kalma sürelerinde işlenen test şeritlerinin ark yükseklikleri ölçülerek saturation curve oluşturulur. Bu yöntem proses parametrelerinin doğrulanmasına ve istenilen intensity seviyesinin tekrarlanabilir şekilde elde edilmesine yardımcı olur.
Almen Gage ve Almen Strip Birlikte Nasıl Kullanılır?
Almen test cihazı ve Almen Strip, shot peening proses kontrol sisteminin birbirini tamamlayan iki temel unsurudur. Almen Strip prosesin etkisini fiziksel olarak kaydederken, Almen Gage bu etkinin sonucunda oluşan ark yüksekliğinin hassas şekilde ölçülmesini sağlar.
Uygulamaya göre N, A veya C tipi Almen Strip seçilir. Test şeridi Almen Holder üzerine sabitlenir ve parça ile belirlenen shot peening parametrelerine maruz bırakılır. İşlem sonrasında şerit çıkarılarak Almen test cihazı üzerinde ölçülür. Elde edilen sonuçlar kaydedilir ve prosesin belirlenen Almen intensity gereksinimlerini karşılayıp karşılamadığı değerlendirilir.
Almen Gage Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir?
Almen test cihazı seçiminde cihazın ölçüm hassasiyeti, tekrarlanabilirliği, mekanik yapısı ve kullanılan Almen Strip tipleriyle uyumluluğu dikkate alınmalıdır. Özellikle havacılık, savunma ve yüksek hassasiyet gerektiren endüstriyel uygulamalarda ölçüm sonuçlarının güvenilir ve tekrarlanabilir olması kritik öneme sahiptir.
KM Shot Peening, Almen test cihazı ve Almen Strip çözümlerinin yanı sıra shot peening proses kontrolü, teknik destek ve uygulama eğitimi konusunda da hizmet sunmaktadır.
Daha fazla bilgi ve teknik destek için:
www.kummetal.com.tr
